Methode
De 50/30/20-regel, eenvoudig uitgelegd
Drie getallen in plaats van een spreadsheet met dertig regels. Dat is zijn kracht, en tegelijk wat hem voor veel mensen onjuist maakt.
De regel in één zin
Van wat er elke maand echt op je rekening landt: 50% voor noodzaak, 30% voor wensen, 20% voor sparen en het aflossen van schulden.
De regel werd in 2005 bekend gemaakt door Elizabeth Warren, toen hoogleraar recht aan Harvard, in een boek dat ze met haar dochter Amelia Warren Tyagi schreef. Hun observatie: gedetailleerde budgetten mislukken omdat niemand ze volhoudt. Drie getallen blijven wél hangen.
Wat in welk deel hoort
50% — noodzaak
Wat je ook zou betalen als je nooit meer uitging: huur, vaste lasten, zorgverzekering, basisboodschappen, woon-werkverkeer.
30% — wensen
Restaurants, uitgaan, kleding, abonnementen, reizen. Alles wat het leven prettig maakt en wat je zou kunnen schrappen zonder jezelf in gevaar te brengen.
20% — sparen
Eerst het noodpotje, daarna projecten en pensioen. Schuld aflossen bovenop het minimum telt hier, niet bij noodzaak.
De klassieke valkuil
Het sportabonnement onder « noodzaak » zetten omdat je eraan hecht. De test: loopt het door als je morgen je baan verliest?
Op welk inkomen?
Op het netto — wat er na loonheffing en premies echt op de rekening komt. Op het bruto toegepast belooft de regel spaargeld dat niet bestaat.
Betaal je je belasting apart, haal die er dan eerst af en pas de regel toe op wat overblijft. Anders verdwijnt de 20% in de aanslag.
Een voorbeeld, in cijfers
Een netto-inkomen van 4.200 CHF per maand:
| Noodzaak (50%) | 2.100,— |
| Wensen (30%) | 1.260,— |
| Sparen (20%) | 840,— |
| Totaal | 4.200,— |
Met 1.600 CHF huur en 380 CHF zorgverzekering zit je al op 1.980 CHF noodzaak vóór de eerste boodschap. Er blijft 120 CHF over voor alle andere noodzaak van de maand. Daar breekt de regel.
Waarom hij niet overal standhoudt
De regel is geschreven voor de Verenigde Staten van begin jaren 2000. Drie situaties halen hem onderuit:
- Hoge huren. In Amsterdam, Utrecht of Zürich is 50% noodzaak voor veel mensen onhaalbaar. Het eerlijke getal ligt eerder rond 60 à 70%.
- Wisselende inkomens. Een percentage van een bedrag dat elke maand verandert geeft geen enkel stabiel houvast.
- Heel kleine inkomens. Onder een bepaalde grens vreet noodzaak alles op en worden de percentages een grap.
De juiste manier om hem te gebruiken: als richting, niet als wet. 65/20/15 een jaar volgehouden is oneindig veel meer waard dan 50/30/20 dat na drie weken sneuvelt. Wat telt is dat het spaardeel bestaat en dat het als eerste weggaat.
50/30/20 of kakeibo?
De twee methodes doen verschillend werk. De regel zet een kader: drie verhoudingen, één keer bepaald. De kakeibo bouwt een gewoonte: elke maand bepaal je wat je opzij zet, en schrijf je je uitgaven met de hand op.
De regel zegt waar je op moet mikken. De kakeibo laat je volhouden. Niets verbiedt allebei: mik op 20% sparen, en controleer het elke zondag.
Veelgestelde vragen
Bruto of netto?
Netto. Wat er na loonheffing en premies echt op je rekening komt.
Valt de huur onder de 50%?
Ja, samen met vaste lasten, zorgverzekering, basisboodschappen en woon-werkverkeer.
En als mijn noodzaak al boven de 50% ligt?
Dat geldt voor veel mensen in dure steden. Houd de verhoudingen als richting aan en pas ze aan: het belangrijkste is dat het spaardeel bestaat.
Is een lening aflossen noodzaak of sparen?
De minimumtermijn is noodzaak. Alles wat je daarbovenop aflost telt als sparen: het is schuld minder.
Waar komt deze regel vandaan?
Uit een boek van Elizabeth Warren en Amelia Warren Tyagi uit 2005. Het idee: budgetten van dertig regels vervangen door drie getallen die je onthoudt.
Dit vind je misschien ook interessant
Methode
Kakeibo: de Japanse methode om een budget bij te houden
Een schrift, vier vragen en de gewoonte om je geld recht aan te kijken. Bedacht in 1904, en nog altijd geldig.
Mikken op 20%, en het echt zien
Monni laat zien wat je over hebt en wat je opzij hebt gezet, zonder bankkoppeling en zonder account.
Monni downloadenGratis om te beginnen · Geen account · Geen bankkoppeling